İçeriğe geç
← Tüplü dalış rehberi

Rehber

Dalış planlama

İyi bir dalış suya girmeden önce bitiyor. Plan; nereye, ne kadar derine, ne kadar süreyle, kiminle ve hangi koşulda gireceğini suyun dışında karara bağlamak demek. Bu sayfa planı sırayla kuruyor.

1. Noktayı seç

Nokta seçimi planın geri kalanını belirliyor: derinlik, giriş biçimi, akıntı beklentisi ve istenen bröve seviyesi buradan çıkıyor. Türkiye dalış noktaları listesinde her noktanın künyesi bu alanlarla birlikte duruyor.

Ekibin en az deneyimli üyesine göre seç. Grup, en rahat olanının değil en zorlananının hızıyla dalıyor. Grupta başlangıç seviyesinde biri varsa kıyıdan girilen ve sığ bir nokta, herkesin keyif aldığı dalış oluyor.

Bölgeye göre bakmak istersen Kaş, Fethiye, Ayvalık, Bodrum ve Gökçeada sayfalarında o bölgenin noktaları derinlik ve zorluk bilgisiyle listeleniyor.

2. Deniz durumuna bak

Dalgayı, rüzgârı ve su sıcaklığını dalıştan önceki gün ve dalış sabahı kontrol et. Site üzerindeki her nokta sayfasında o noktanın güncel deniz durumu duruyor ve yarım saatte bir tazeleniyor.

Rüzgâr, kıyıdan giriş yapılan noktalarda dalgadan daha belirleyici olabiliyor: giriş ve çıkış kayalıkta yapılıyorsa yarım metrelik dalga bile işi zorlaştırıyor. Tekneyle ulaşılan noktalarda ise asıl soru teknenin o gün çıkıp çıkmadığı.

Dikkat: Veri planlama içindir. Nihai kararı teknedeki ekiple, o anki denize bakarak ver. Uygulama ya da site, sudaki gözün yerini almıyor.

3. Profili ve süreyi belirle

Azami derinliği ve hedef süreyi suya girmeden konuş. Günde birden fazla dalış yapacaksan en derin dalışı ilk sıraya koy; sonraki dalışlar sığlaşarak devam etsin.

İnip çıkıp tekrar inen testere profilinden kaçın. Dekompresyonsuz sınıra ne kadar yaklaşacağın da plan konusu; sınırın son dakikalarını kullanmayı hedef hâline getirme. Konunun ayrıntısı dekompresyon sayfasında.

4. Gazı hesapla

Basit ve yaygın kural: tüpün üçte birini gidişe, üçte birini dönüşe, üçte birini yedeğe ayır. Kıyıdan girilen ve çıkış noktası belli olan dalışlarda daha esnek bir pay kullanılabiliyor ama yedeksiz plan yapılmıyor.

Hava tüketimin derinlikle artıyor, çünkü her nefeste daha yoğun gaz soluyorsun. Aynı tüple yüzeye yakın bir saat kalabilirken derinde bunun çok altında kalıyorsun. Kendi tüketimini yalnızca kayıt tutarak öğreniyorsun: dalış sonunda kalan basıncı, derinliği ve süreyi not al, birkaç dalış sonra kendi ortalamanı görüyorsun.

Dönüş basıncını suya girmeden söyle ve ona uy. Yüzeye dönüş kararının, kalan havaya bakarak suyun içinde verilmesi gereken bir karar olmaması gerekiyor.

5. Eşinle anlaş

  • Kim önde gidiyor, kim takip ediyor.
  • Ayrılırsanız ne yapılacak: kaç dakika arayıp sonra yüzeye çıkılacağı baştan konuşuluyor.
  • El işaretleri: dönüş, yukarı, hava kalmadı, sorun var.
  • Dönüş basıncı ve azami derinlik: ikinizin de aynı sayıyı söyleyebilmesi gerekiyor.
  • Eşinin alternatif hava kaynağı nerede duruyor ve nasıl alınıyor.

6. Suya girmeden son kontrol

Ekipman kontrolü ezberden değil, birbirinize bakarak yapılıyor. Sıra fark etmiyor, atlanmaması önemli.

  1. Denge yeleği şişiyor ve boşalıyor mu, bağlantı hortumu takılı mı.
  2. Ağırlık kemeri ve hızlı bırakma tokaları erişilebilir mi.
  3. Kayışlar ve tokalar kapalı mı, sarkan bir şey var mı.
  4. Hava açık mı, manometre dolu gösteriyor mu, iki kademeden de nefes alındı mı.
  5. Maske, palet, eldiven, bıçak, fener gibi son parçalar üzerinde mi.

Kendi ekipmanını her dalışta aynı sırayla kurmak, unutmayı büyük ölçüde bitiriyor. Alışkanlığı bozan şey acele, o yüzden gruptan önce hazırlanmaya başla.

7. Dalıştan sonra

Çıktıktan sonra su iç, ekipmanı durula ve dalışı kaydet. Kayıtta işe yarayan alanlar şunlar: derinlik, süre, giriş ve çıkış basıncı, elbise kalınlığı, kullandığın ağırlık, su sıcaklığı ve görüş. Bu altı satır bir sonraki dalışın planını tahminden çıkarıyor.

Görüş ve akıntı gözlemini nokta kaydına eklemek başkasının planına da yarıyor; nokta sayfalarındaki bilgi o gözlemlerle zenginleşiyor.

Sık sorulan sorular

Dalış tablosu mu bilgisayar mı?

Bilgisayar gerçek profilini takip ettiği için daha gerçekçi ve pratikte standart hâline geldi. Tabloyu yine de öğren: bilgisayar arıza yaparsa ya da pili biterse plan yapabilmen gerekiyor.

Tek başıma dalabilir miyim?

Yaygın eğitim yaklaşımı eşli dalış üzerine kurulu ve başlangıç seviyesinde tek dalış önerilmiyor. Tek dalış için ayrı eğitim, yedekli ekipman ve deneyim gerekiyor.

Akıntılı noktada ne değişiyor?

Giriş ve çıkış planı değişiyor: akıntıya karşı başlayıp akıntıyla dönmek ya da sürüklenme dalışı yapıp tekneyle alınmak. Hava tüketimin de artıyor. Akıntı beklenen noktada yerel rehberle dalmak en doğrusu.

Planı kim iptal edebilir?

Ekipteki herkes, gerekçe göstermeden. Bu kural yaygın olarak kabul ediliyor ve işe yarıyor; iptal eden kişiye açıklama sordurmamak planın parçası.